نهال به مقاوم به سرما

درخت بِه از جمله درختان میوه دار پرطرفدار در مناطق معتدل و سردسیر ایران است که به خاطر میوه خوش عطر و طعم خاص خود، جایگاه ویژه ای در باغداری دارد. با این حال، یکی از چالش های اصلی در کاشت این درخت، مقاومت آن در برابر سرمای شدید زمستان است. نهال های معمولی به در دمای پایین تر از منفی ۱۰ درجه سانتی گراد دچار آسیب های جدی به بافت تنه و شاخه ها میشوند. از این رو، انتخاب و پرورش نهال به مقاوم به سرما اهمیت زیادی برای کشاورزان و باغداران مناطق سرد دارد.
نهال های مقاوم معمولا از پایه ها و گونه هایی انتخاب و اصلاح می‌شوند که قدرت تحمل دمای پایین را دارند. این نهال ها در زمستان های سرد نه تنها زنده می‌مانند، بلکه در بهار نیز با رشد سریع تری جوانه می‌زنند. از جمله ویژگی های این نهال ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
_ تحمل دمای زیر صفر تا حدود منفی ۲۵ درجه سانتی گراد بدون یخ زدگی بافت های حساس.
_ رشد تدریجی و کنترل شده در فصل های سرد برای جلوگیری از آسیب فیزیولوژیکی.
_ دارا بودن سیستم ریشه ای قوی و نفوذی که تعادل رطوبتی خاک را بهتر حفظ می‌کند.
_ دارای مقاومت بیشتر در برابر آفات زمستانه و بیماری های قارچی ناشی از رطوبت و سرما.
در سال های اخیر، پژوهشگران داخلی و خارجی اقدام به شناسایی و اصلاح برخی از ارقام به مقاوم کرده اند. از میام این ارقام میتوان به بِه اصفهان، بِه نوق کرمان و بِه شیراز اشاره کرد که نسبتا مقاومت مطلوبی در برابر سرمای شدید نشان داده اند. همچنین ارقامی از کشورهای سردسیر مانند ترکیه و اوکراین نیز در برخی مناطق کوهستانی ایران مورد کاشت آزمایشی قرار گرفته و نتایج موفقی داشته اند.
بهترین زمان کاشت نهال های به مقاوم، اواخر زمستان یا اوایل بهار است، زمانی که خطر یخ زدگی به حداقل رسیده باشد. خاک مناسب برای ایم نهال باید نیمه سنگین و حاصل خیز باشد با زهکشی مناسب، تا از جمع شدن آب سرد در اطراف ریشه جلوگیری شود. آبیاری منظم اما محدود در فصل رشد، سبب تقویت سیستم ریشه و افزایش مقاومت در سال های بعد می‌شود.
علاوه بر انتخاب نهال مقاوم، باغدار میتواند با استفاده از روش های مدیریتی، مقاومت طبیعی نهال را نیز افزایش دهد. روش هایی مانند مالچ پاشی اطراف تنه در زمستان، استفاده از کود پتاسه در پاییز و هرس ملایم تابستانه نقش مهمی در تثبیت درخت در برابر سرمای سال بعد ایفا می‌کنند. با تدام این مراقبت ها، نهال پس از دو تا سه سال تبدیل به درختی پایدار و مقاوم می‌شود که محصول سا آن نیز از کیفیت بالایی برخوردار خواهد بود.